धाराशिव: बांधकाम क्षेत्रात आयुष्य घालवलेले हजारो कामगार आता निवृत्तीच्या वळणावर उभे असताना शासनाच्या निवृत्तीवेतन योजनेपासून वंचित राहणार आहेत. कोरोनाच्या काळात कामगार नोंदणीकडे झालेले दुर्लक्ष आणि त्यानंतर सातत्याने निर्माण झालेल्या तांत्रिक अडचणींमुळे धाराशिव जिल्ह्यातील जवळपास १० हजार बांधकाम कामगारांना निवृत्ती वेतन मिळणार नाही, हे वास्तव समोर आले आहे.
कोरोनापूर्वी जिल्ह्यात ८५ हजार बांधकाम कामगारांची नोंदणी होती. मात्र, कोरोना काळात नोंदणी प्रक्रिया ठप्प झाली. त्यानंतर सततचा सर्व्हर डाऊनचा त्रास, यामुळे पुनर्नोंदणी करणे हजारो कामगारांना शक्य झाले नाही. सध्या जिल्ह्यात केवळ २२ हजार बांधकाम कामगार नोंदणीकृत आहेत.
पाच वर्षे नियमित नोंदणीचा अट!
कामगार कल्याण मंडळाच्या नियमानुसार, निवृत्ती वेतनासाठी पाच वर्षे सातत्याने नोंदणी आवश्यक आहे. त्यामुळे ६० वर्षांचे झालेल्या हजारो मजुरांना आता ही योजना मिळणार नाही. ही योजना दरवर्षी १२ हजार रुपये निवृत्तीवेतन देणारी असून, गरजू कुटुंबासाठी ती अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते.
यंत्रणेचा अकार्यक्षमपणा आणि जनजागृतीचा अभाव
शासन विविध योजना राबवत असले तरी नोंदणी प्रक्रियेबाबत कोणतीही जनजागृती न करता, सर्व जबाबदारी कामगारांवर टाकण्यात आली आहे. ऑनलाईन नोंदणीची प्रक्रिया सामान्य मजुरांसाठी जटिल असून, दलालांची मदत घेण्याची वेळ कामगारांवर येते. त्यातही अनेकांना फॉर्म भरल्यावर हार्डकॉपी कार्यालयात द्यावी लागते – मात्र तेथेही अधिकारी गैरहजर असतात, अशी तक्रार सर्रास ऐकायला मिळते.
भविष्यातील धोका आणि उपाययोजना
जर वेळेवर जनजागृती व नोंदणी प्रक्रियेतील अडथळे दूर झाले नाहीत, तर उर्वरित २२ हजार कामगारांपैकीही बहुतांशजण निवृत्ती वेतनापासून वंचित राहतील. शासनाने ऑनलाईन पोर्टल कार्यक्षम करणे, स्थानीक कार्यालयांत अधिकाऱ्यांची उपस्थिती अनिवार्य करणे, आणि दरवर्षी बायोमेट्रिक हजेरीची अंमलबजावणी करणे, यासारख्या उपाययोजना तत्काळ राबवण्याची गरज आहे.
✅ मुख्य मुद्दे:
- १० हजारांहून अधिक कामगार निवृत्ती वेतनास अपात्र
- २२ हजारच नोंदणीकृत, कोरोना पूर्वी होते ८५ हजार नोंदी
- नोंदणीसाठी पाच वर्षांची सातत्याची अट
- ऑनलाईन नोंदणीला तांत्रिक अडचणींचा मोठा अडथळा
- जनजागृतीचा अभाव, कार्यालयीन गैरहजेरीमुळे त्रस्त कामगार
- शासनाने संपूर्ण नोंदणी प्रक्रियेचे पुनरावलोकन करावे आणि मागासलेल्या कामगारांना न्याय द्यावा, अशी मागणी
