धाराशिव जिल्ह्यात अल्पवयीन मुलींवर होणाऱ्या अत्याचारांच्या घटनांमध्ये वाढ चिंतेचा विषय बनला आहे. नुकतीच तुळजापूर शहरातील घडलेली नऊ वर्षांच्या मुलीवरील अत्याचाराची घटना हृदय पिळवटून टाकणारी आहे. अशा घटना आपल्याला एक समाज म्हणून आपण कोठे कमी पडतो आहोत याचा विचार करायला लावतात. कायदा कडक असला तरी तो राबवण्यात आणि त्याचं पालन करण्याच्या मानसिकतेत आपल्याला बदल करायचा आहे.
समाजातील प्रवृत्तीचा उदय
अशा घडामोडींच्या मुळाशी मानसिकता, नैतिकता आणि समाजातील काही अपप्रवृत्ती आहेत. अत्याचाराच्या घटना फक्त कायद्याच्या कठोरतेने थांबत नाहीत, तर त्यासाठी समाजाच्या मूल्यांमध्ये बदल करावा लागतो. मुलींवर होत असलेली अत्याचाराची प्रवृत्ती यामागे काही कारणे पाहायला मिळतात:
1. मानसिक विकृती आणि नैतिकता: आज अनेक ठिकाणी समाजात नैतिकतेचा ऱ्हास झाला आहे. लहान मुलींवर अत्याचार करण्यासारखी घटनांची मुळे विकृत मानसिकतेत आहेत. समाजात अशा विकृत प्रवृत्ती वाढत असल्याचे दिसून येते.
2. कुटुंबातील आणि सामाजिक संस्कारांचा अभाव: बालकांना योग्य संस्कार, स्त्रियांबद्दल आदर, इतरांच्या हक्कांचा आदर ही शिकवण कमी होत चालली आहे. कुटुंबातून मूलभूत मूल्ये आणि नीतिमत्ता शिकवणं गरजेचं आहे.
3. शिक्षण आणि जनजागृतीचा अभाव: काही वेळा शिक्षणाचं योग्य प्रमाण नसेल तर व्यक्तीची विचारसरणी योग्य दिशेने वाढत नाही. लैंगिक शिक्षण, स्त्रियांवरील अत्याचारांबाबत जागरूकता आणि पुरुषप्रधान मानसिकतेचा परिणाम या गोष्टींवर समाजात अजूनही चर्चा अपुरी आहे.
समाजाने काय करायला हवं?
1. शिक्षण आणि जनजागृती: समाजात लैंगिक शिक्षणावर खुल्या चर्चेची गरज आहे. मुलांना लहानपणापासून स्त्रियांचा सन्मान करायला शिकवायला हवं. त्याचबरोबर मुलींना त्यांचे हक्क, त्यांची स्वतःची सुरक्षा याबाबत जागरूक करायला हवं.
2. पालकांचे भान: पालकांनी आपल्या मुलांवर योग्य लक्ष ठेवलं पाहिजे. मुलांच्या वागणुकीत काही बदल दिसल्यास, त्यांच्या मैत्रीच्या गटांबद्दल जागरूक राहणे अत्यंत महत्त्वाचं आहे.
3. समाजातील जबाबदारी: प्रत्येक व्यक्तीने समाजातील विकृत प्रवृत्तीच्या विरोधात आवाज उठवायला हवा. अशा घटनांवर नजर ठेवून योग्य वेळी पोलिसात तक्रार करणे, सतर्क राहणे हे नागरिकांचे कर्तव्य आहे.
सरकारने काय करायला हवं?
1. कठोर कायद्याची अंमलबजावणी: सरकारने अशा घटनांमध्ये कडक शिक्षेची तरतूद केली असली तरी त्याची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याची गरज आहे. अत्याचार करणाऱ्या व्यक्तीला तात्काळ कठोर शिक्षा मिळाली पाहिजे, ज्यामुळे इतरांमध्ये कायद्याचा धाक निर्माण होईल.
2. मानसिक आरोग्याविषयी सेवा उपलब्ध करणे: विकृत मानसिकतेच्या लोकांसाठी समाजात मानसिक आरोग्य सेवा सुलभ करणे आवश्यक आहे. असे लोक वेळीच ओळखले गेले पाहिजेत आणि त्यांना योग्य उपचार मिळाले पाहिजेत.
3. वास्तविक धोरणे: मुलींना आणि महिलांना सुरक्षित ठेवण्यासाठी सरकारने तात्काळ धोरणं तयार करावीत. सुरक्षेसाठी बाललैंगिक अत्याचार प्रतिबंधक कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी आणि पोलिसांच्या सतर्कतेची आवश्यकता आहे.
निष्कर्ष
अत्याचाराची घटना फक्त कायद्याच्या अंमलबजावणीवर निर्भर नसते, तर तिच्या मुळाशी समाजाची मानसिकता आणि संस्कारांची पातळी देखील असते. पालक, शिक्षक, समाज, आणि सरकार या सर्वांनी मिळून एकत्रितपणे या प्रवृत्तीला थांबवण्यासाठी काम करणे आवश्यक आहे. समाजातील प्रत्येकाला आपली जबाबदारी ओळखून एकमेकांना सुरक्षित ठेवण्याचा प्रयत्न करायला हवा.
अशा घटनांच्या विरोधात लढा देण्यासाठी आपल्याला एकजूट होऊन काम करावं लागेल. कायदा आणि समाजाच्या एकत्रित प्रयत्नांनीच अशा विकृत प्रवृत्तीला आळा घालता येईल.
