धाराशिवच्या हृदयस्थानी उभ्या असलेल्या छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या अश्वारूढ पुतळ्याची स्थापना म्हणजे केवळ एक शिल्प नव्हे, तर संपूर्ण शहराच्या एकजुटीचे, श्रद्धेचे आणि अभिमानाचे प्रतीक आहे! १९८५ साली उभा राहिलेल्या या प्रेरणादायी स्मारकाच्या मागे प्रशासन आणि जनतेच्या अद्वितीय सहकार्याची कथा दडली आहे.
जनतेची साथ – चक्क चार लाखांची वर्गणी!
१९८२-८३ च्या दरम्यान, तत्कालीन जिल्हाधिकारी रामानंद तिवारी यांनी शिवरायांच्या पुतळ्याच्या उभारणीचे स्वप्न पाहिले. मात्र, शासनाच्या निधीवर अवलंबून न राहता माजी नगराध्यक्ष नानासाहेब पाटील आणि शहरातील दानशूर नागरिकांनी एक समिती स्थापन करून तब्बल चार लाखांची वर्गणी उभी केली!
भव्य निधी संकलन – तीन भाषांतील कविसंमेलन आणि आशा भोसले यांचा कार्यक्रम!
धाराशिवकरांनी शिवरायांच्या पुतळ्यासाठी फक्त पैशाच नाही तर कला-संस्कृतीचाही जागर केला!
- मराठी, हिंदी आणि उर्दू या तीन भाषांमध्ये भव्य कविसंमेलन आणि मुशायरा आयोजित केला गेला.
- आजच्या तुळजाभवानी स्टेडियमच्या मोकळ्या मैदानात प्रसिद्ध गायिका आशा भोसले यांच्या स्वरांनी रात्री उजळून गेली!
- शहरभर ‘शिवरायांच्या स्मारकासाठी’ लोक आपापले योगदान देऊ लागले.
पुतळ्याचा शिल्पकार आणि खास दगड!
- पुतळ्यासाठी चबुतऱ्यासाठी ठाण्याहून खास दगड मागवण्यात आले.
- शिवरायांची मूर्ती सुप्रसिद्ध शिल्पकार आर. बी. खेडकर (पुणे) यांनी साकारली.
- याच वेळी लातूर जिल्ह्यातील निलंगा येथेही हाच पुतळा उभारण्याचा संकल्प करण्यात आला!
११ मे १९८५ – शिवरायांची प्रतिष्ठापना मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांच्या हस्ते!
तत्कालीन मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांच्या हस्ते ११ मे १९८५ रोजी शिवरायांच्या अश्वारूढ पुतळ्याची प्रतिष्ठापना झाली. हा क्षण पाहण्यासाठी संपूर्ण धाराशिव एकवटले होते!
जनतेच्या स्वाभिमानाचा विजय!
धाराशिवच्या शिवमूर्तीचा हा प्रवास म्हणजे जनतेच्या अभिमानाचा आणि ऐक्याचा इतिहास! एका सामान्य कल्पनेपासून सुरू झालेली ही चळवळ शहराच्या अस्मितेचे प्रतीक बनली. यामध्ये प्रत्येक धर्माचा, प्रत्येक समाजगटाचा हातभार लागला, आणि ‘आपले महाराज’ ही भावना प्रत्यक्षात उतरली!
आजही हा पुतळा नव्या पिढीला प्रेरणा देतो, संघर्षाची आणि स्वाभिमानाची शिकवण देतो!
