जम्मू आणि काश्मीरमधील पहलगाम पुन्हा एकदा रक्ताने माखले आहे. शांत आणि नयनरम्य बैसारन व्हॅली परिसरात मंगळवारी दुपारी जो भेसूर रक्तपात घडला, त्याने केवळ काश्मीरच नाही, तर संपूर्ण देशाला आणि जगालाही हादरवून सोडले आहे. २७ निष्पाप जीव… क्षणात संपले. उत्तर प्रदेशातील शुभम द्विवेदीला त्याचे नाव विचारून डोक्यात गोळी मारण्याची क्रूरता आणि त्यानंतर इतर पर्यटकांवर अंदाधुंद गोळीबार करण्याची माथेफिरूपणा – हे कृत्य माणुसकीवरीलच हल्ला आहे.
हे केवळ दहशतवादी कृत्य नाही, तर शांततेत आपले आयुष्य जगू पाहणाऱ्या सामान्य नागरिकांवर केलेले हे भ्याड आक्रमण आहे. विविध राज्यांतून (उत्तर प्रदेश, गुजरात, महाराष्ट्र, कर्नाटक, तामिळनाडू, ओडिशा) आलेले पर्यटक, नेपाळ आणि युएईमधील विदेशी पाहुणे आणि दोन स्थानिक नागरिक… यांचा काय गुन्हा होता? ते केवळ निसर्गाचा आनंद लुटायला गेले होते. त्यांना दहशतवादाने घेरले आणि त्यांचा जीव घेतला. या हल्ल्याने सिद्ध केले आहे की दहशतवाद्यांना कोणत्याही सीमेची किंवा माणुसकीची पर्वा नाही. त्यांचे एकमेव लक्ष्य आहे – भीती निर्माण करणे आणि शांतता भंग करणे.
लष्कर-ए-तैयबाने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारून आपला क्रूर चेहरा पुन्हा एकदा दाखवला आहे. २०१९ च्या पुलवामा हल्ल्यानंतर जम्मू आणि काश्मीरमधील हा सर्वात मोठा हल्ला आहे. पुलवामामध्ये आपले ४० सीआरपीएफ जवान शहीद झाले होते, आणि आता पहलगाममध्ये २७ निष्पाप पर्यटक बळी पडले आहेत. या दोन्ही घटनांमध्ये एक समान धागा आहे – पाकिस्तान पुरस्कृत किंवा पाकिस्तानस्थित दहशतवादी संघटनांची क्रूरता. गुप्तचर सूत्रांनुसार या हल्ल्यात परदेशी दहशतवादी सहभागी होते, हे या आंतरराष्ट्रीय संबंधांवर अधिकच प्रकाश टाकते.
केंद्रीय गृहमंत्री तातडीने श्रीनगरला पोहोचले, पंतप्रधान आपला परदेश दौरा अर्ध्यावर सोडून परतले. देशातील इतर शहरांमध्ये ‘हाय अलर्ट’ जारी करण्यात आला आहे. अमेरिका, इराण, रशियासह अनेक देशांनी या हल्ल्याचा निषेध केला आहे. हे सर्व आवश्यक आहे, पण केवळ निषेध आणि सुरक्षा वाढवणे पुरेसे नाही. प्रश्न हा आहे की, गुप्तचर यंत्रणा आणि सुरक्षा दले काय करत होती? इतकी मोठी घटना कशी घडली? कलम ३७० हटवल्यानंतर काश्मीरमध्ये शांतता परत येत असल्याचा दावा केला जात असताना, हा हल्ला सुरक्षा व्यवस्थेतील मोठी चूक आणि कमकुवतपणा दर्शवतो.
आता वेळ आली आहे ती केवळ बोलण्याची नाही, तर कठोर कारवाईची. ज्यांनी हे कृत्य केले त्यांना तर धडा शिकवला पाहिजेच, पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे या दहशतवादाला खतपाणी घालणाऱ्या, त्यांना आश्रय देणाऱ्या आणि मदत करणाऱ्या सर्व शक्तींचा समूळ नायनाट केला पाहिजे. दहशतवादाचे मूळ जिथे आहे, त्यावर थेट आणि निर्णायक प्रहार करण्याची गरज आहे.
पहलगाममधील निष्पाप बळींना वाहिलेली खरी श्रद्धांजली हीच असेल की, भारत सरकार या हल्ल्याला अत्यंत गांभीर्याने घेऊन दहशतवादाविरोधात अशी कठोर भूमिका घेईल, ज्यामुळे पुन्हा कधीही असे कृत्य करण्याची हिंमत कोणत्याही दहशतवादी संघटनेची होणार नाही. सुरक्षा व्यवस्थेतील त्रुटी दूर करा, गुप्तचर यंत्रणा अधिक सक्षम करा आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, दहशतवादाला राजकीय फायद्यासाठी वापरणाऱ्या किंवा मूकपणे पाठिंबा देणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय शक्तींवर दबाव आणा.
पहलगामच्या रक्ताचा प्रत्येक थेंब या दहशतवादाचा अंत करण्याची प्रेरणा ठरावा. भारत शांतताप्रिय आहे, पण भेकड हल्ल्यांसमोर झुकणार नाही. या हल्ल्याचा बदला घेतलाच पाहिजे, पण तो केवळ लष्करी नाही, तर दहशतवादाला खतपाणी घालणाऱ्या सर्व शक्तींचा बिमोड करून! हीच देशाची मागणी आहे आणि हाच शहीद झालेल्या निष्पापांना खरा न्याय ठरेल.
- सुदीप पुणेकर
