केंद्र सरकारने मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा बहाल करून मराठी भाषिकांच्या भावनांचा आदर केला आहे. ही केवळ घोषणा नसून मराठीच्या अस्मितेचा, तिच्या समृद्ध इतिहासाचा आणि तिच्या अतुलनीय साहित्यिक परंपरेचा गौरव आहे. या निर्णयामुळे मराठी भाषेच्या विकासाला नवी गती मिळेल, तिचे जतन आणि संवर्धन होईल आणि जागतिक पातळीवर तिची ओळख निर्माण होईल.
मराठी भाषेचा प्रवास अत्यंत रंजक आणि प्रेरणादायी आहे. तिची मुळे प्राकृत भाषेत असून, गेल्या १५०० वर्षांपासून तिचा विकास होत आहे. महाराष्ट्राच्या भौगोलिक आणि सांस्कृतिक वैविध्याने मराठी भाषेला समृद्ध केले आहे. विविध बोलीभाषा, उच्चार आणि शब्दसंग्रह यांनी मराठीला एक वेगळे रूप दिले आहे.
मराठी भाषेचे वैशिष्ट्य म्हणजे तिची साधेपणा आणि मृदुता. सहजतेने व्यक्त होणारी भावना, विचारांची स्पष्टता आणि अर्थपूर्णता हे मराठीचे विशेष आहे. संत वाङ्मयापासून ते आधुनिक काळातील लेखनापर्यंत, मराठी भाषेने विविध प्रकारांचा आस्वाद घेतला आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव यांनी अभंग, ओवी, भारुडे या माध्यमातून जनसामान्यांपर्यंत ज्ञानाचा प्रकाश पोहोचवला. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी राजकीय पत्रव्यवहारातून मराठी भाषेचा वापर करून तिची ताकद दाखवून दिली. महात्मा ज्योतिबा फुले यांनी सामाजिक परिवर्तनासाठी मराठीचा प्रभावी वापर केला. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी संविधानाच्या माध्यमातून मराठीला राष्ट्रीय पातळीवर स्थान दिले.
मराठी भाषेचे साहित्य हे तिच्या अस्मितेचे प्रतीक आहे. कविता, कादंबरी, नाटक, कथा, निबंध अशा विविध प्रकारांनी मराठी साहित्य समृद्ध आहे. व्यंकटेश माडगूळकर, पु. ल. देशपांडे, वि. वा. शिरवाडकर, दुर्गा भागवत, श्री. पु. भागवत यांसारख्या दिग्गजांनी मराठी साहित्याला अजरामर केले आहे.
मराठीला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाल्याने भविष्यात तिच्या संवर्धनासाठी अनेक उपाययोजना केल्या जातील. मराठीचे साहित्य, शास्त्र, आणि इतिहास यावर आधारित अभ्यासक्रम तयार होतील आणि जागतिक स्तरावरही मराठी भाषेची ओळख होईल. यामुळे मराठीच्या नव्या पिढ्यांमध्ये भाषेप्रती अभिमान आणि आत्मविश्वास वाढेल.
तथापि, या सन्मानासोबतच मराठी भाषिकांच्या जबाबदाऱ्या देखील वाढल्या आहेत. हा दर्जा मिळाल्यानंतरही मराठी भाषेच्या वापरात सातत्य राहणे गरजेचे आहे. मराठी भाषा तंत्रज्ञानाच्या जगात सशक्त पणे वापरली जाणे, डिजिटल माध्यमांत अधिक प्रमाणात रूजविणे, आणि तरुण पिढीला तिचे महत्त्व पटवून देणे आवश्यक आहे.
मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळणे हे मराठी भाषिकांसाठी मोठा गौरव आहे. ही भाषा फक्त संवादाचे साधन नसून ती आपली सांस्कृतिक ओळख आहे. तिच्या इतिहासात, संत साहित्यापासून ते आधुनिक साहित्यापर्यंत, तिने आपल्या समाजाला सशक्त केले आहे. हा अभिजात भाषेचा दर्जा मराठीला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळवून देईल आणि तिच्या भविष्यासाठी नवे मार्ग उघडेल.
– सुनील ढेपे, धाराशिव
