कळंब: मोबाईलच्या स्क्रीनवर ‘लाईक’चं बटन दाबता-दाबता थेट ‘लव्ह’च्या जाळ्यात अडकलेल्या तरुणी आणि त्यांच्या गायब होण्याच्या वाढत्या घटनांनी कळंब तालुका हादरला आहे. काळ बदलला, पण पालक आणि मुलांमधला ‘संवादसेतू’ मात्र आणखीनच कमकुवत झालाय. याचाच थेट परिणाम म्हणजे, जानेवारी ते मे २०२५ या अवघ्या काही महिन्यांत कळंब पोलीस ठाण्यात ११, येरमाळा ठाण्यात १०, तर शिराढोण पोलीस ठाण्यात ७ मुली ‘मिसिंग’ झाल्याच्या तक्रारींनी पोलीस डायरी भरली आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, या २८ प्रकरणांपैकी तब्बल २१ मुलींनी प्रेमासाठी घराला रामराम ठोकल्याचं समोर आलंय!
सोशल मीडियाचा ‘माया’जाळ आणि प्रेमाचा ‘गुलाल’!
आजची शाळकरी आणि कॉलेजकुमारी पिढी व्हॉट्सॲप, इन्स्टाग्रामच्या रिल्समध्ये अशी काही गुरफटली आहे की, खरं जग कोणतं आणि आभासी कोणतं, याचा पत्ताच लागत नाही. इथल्या ‘लाईक्स’ आणि ‘कमेंट्स’मधून फुलणारं प्रेम थेट लग्नाच्या मांडवापर्यंत (किंवा पळून जाण्यापर्यंत) पोहोचतंय. पण या ‘शॉर्टकट’ प्रेमाच्या नादात मुलींना आपण काय करतोय, याचे भान राहत नाही आणि पालकांना मात्र नाहक मनस्ताप आणि सामाजिक बदनामीचा सामना करावा लागतोय. “आमची पोरगी हातची गेली,” या जाणिवेने होणाऱ्या वेदना शब्दांपलीकडच्या आहेत.
कायद्याचा बडगा: ‘प्रेम’ पडेल महागात!
मुलींनो, जरा थांबा! आणि मुलांनो, तुम्हीही कान देऊन ऐका! अल्पवयीन मुलीला फूस लावून पळवून नेल्यास किंवा तिच्या इच्छेविरुद्ध काही घडल्यास थेट ‘पोक्सो’ लागतोय. यात पाच ते दहा वर्षांची सक्तमजुरी आणि दंड पाचवीला पुजलेला आहे. नुसतं अपहरणाचा गुन्हा जरी सिद्ध झाला तरी दहा वर्षांची हवा खावी लागेल. लग्नाचं आमिष दाखवून पळवलं? तरीही दहा वर्षांची शिक्षा आणि दंड वाट बघतोय. आणि जर कुणी मुलीला देहविक्रीच्या दलदलीत ढकलण्याचा प्रयत्न केला, तर त्यालाही दहा वर्षांचा तुरुंगवास अटळ आहे.
पालकांनो, ‘फ्रेंड’ बना, ‘एनिमी’ नको!
मुलींच्या मनात नेमकं चाललंय तरी काय? प्रेमप्रकरण, शारीरिक आकर्षणातून होणारी फसवणूक, ब्लॅकमेलिंगचा ससेमिरा किंवा “मला कुणीच समजून घेत नाही” ही एकटेपणाची भावना… या चक्रव्यूहात त्या अडकत चालल्या आहेत. आतातरी पालकांनी गांभीर्याने विचार करण्याची वेळ आली आहे. तुमची मुलगी दिवसभरात किती तास मोबाईलमध्ये डोकं खुपसून बसते? कुणाशी बोलते? तिच्या मित्र-मैत्रिणी कोण आहेत? याकडे बारीक लक्ष देण्याची गरज आहे. नुसतं लक्ष ठेवून चालणार नाही, तर तिच्याशी मैत्रीपूर्ण संवाद साधा, तिच्या मनात विश्वास निर्माण करा. “बेटा, आम्ही तुझ्यासोबत आहोत,” हा दिलासा तिला तुमच्याकडून हवाय.
आकडे बोलतात, पण न बोललेले किती?
पोलिसांच्या रेकॉर्डवर आलेल्या या २८ ‘मिसिंग’ तक्रारी म्हणजे हिमनगाचं टोक आहे. समाजात काय तोंड दाखवणार, या ‘इज्जती’च्या भीतीने अनेक पालक पोलिसांपर्यंत पोहोचतच नाहीत. त्यामुळे, प्रेमप्रकरणातून घर सोडलेल्या मुलींचा खरा आकडा याहून खूप मोठा असू शकतो, ही वस्तुस्थिती नाकारता येणार नाही.
शेवटी काय? संवाद हाच ‘सेतू’!
नात्यांमधला ताण, प्रेमातलं अपयश किंवा कौटुंबिक कलह यातून मुलामुलींमध्ये पळून जाण्याचं प्रमाण वाढतंय. त्यामुळे, पालकांनो, तुमच्या मुलांसाठी घरात सुरक्षित आणि मोकळं वातावरण तयार करा. त्यांच्याशी स्पष्ट बोला, त्यांचे ऐकून घ्या. तुम्ही त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठीच कष्ट घेत आहात, हे त्यांना प्रेमाने पटवून द्या. कारण, संवादच या समस्येवरचा खरा ‘रामबाण’ उपाय आहे!
