धाराशिव जिल्ह्यातील भूम, परंडा, आणि वाशी या तालुक्यांतील काही भागांमध्ये दोन बिबट्यांच्या उपस्थितीने खळबळ उडाली आहे. या बिबट्यांनी परिसरात भीतीचे वातावरण निर्माण केले असून, शेतकऱ्यांचे रब्बी हंगामातील काम बाधित झाले आहे. आतापर्यंत तीन ते चार जनावरांचे बळी आणि दोन ते तीन शेतकऱ्यांवर हल्ल्यांची नोंद झालेली आहे. शेतकऱ्यांना हे बिबटे अनेकदा दिसले असले तरी वन विभागाला त्यांना पकडण्यात यश आलेले नाही, ही बाब चिंताजनक आहे.
शेतकऱ्यांच्या जीवावरचे संकट
शेतकरी आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह साधण्यासाठी दिवस-रात्र शेतात मेहनत करतात. परंतु बिबट्यांच्या हल्ल्यामुळे त्यांच्या जीवाला धोका निर्माण झाला आहे. या हल्ल्यांमुळे केवळ जीवितहानीच नव्हे तर आर्थिक नुकसानही होत आहे. शेतीसाठी वापरण्यात येणारी जनावरे मारली जात असल्याने शेतकऱ्यांना दुहेरी धक्का बसतो आहे. रब्बी हंगामातील महत्त्वाचे पीक काळात अशी परिस्थिती निर्माण होणे दुर्दैवी आहे.
वन विभागाची उदासीनता
वन विभागाच्या कार्यक्षमतेबाबत प्रश्न उपस्थित होणे अपरिहार्य आहे. शेतकऱ्यांना बिबट्यांचे ठिकाण दाखवूनही त्यांना पकडण्यात अपयश येत असल्याने विभागाची कार्यक्षमता आणि तत्परतेवर संशय निर्माण होतो. बिबट्यांच्या हल्ल्यांचा उगम शोधणे, त्यांची हालचाल लक्षात घेणे, आणि त्यानुसार तातडीने उपाययोजना करणे हे वन विभागाचे कर्तव्य आहे. परंतु अद्याप ठोस पावले उचलली गेली नसल्याने शेतकरी अधिक असुरक्षित वाटत आहेत.
राजकीय आणि सामाजिक जबाबदारी
या प्रकरणी आमदार कैलास पाटील यांनी विधिमंडळात आवाज उठवून बिबट्यांचा बंदोबस्त करण्याची मागणी केली आहे. ही मागणी योग्य असून, प्रशासनाने यावर त्वरित कार्यवाही करणे गरजेचे आहे. वन विभागासह पोलिस आणि स्थानिक प्रशासनानेही एकत्रितपणे यावर उपाय योजना करावी. याशिवाय शेतकऱ्यांना मानसिक आधार देण्यासाठी आणि त्यांना सुरक्षिततेची हमी देण्यासाठी स्थानिक समाजसेवी संघटनांनी पुढाकार घ्यायला हवा.
उपाययोजना आणि प्रतिबंध
- बिबट्यांच्या हालचालींची माहिती मिळवण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करावा.
- शेतकऱ्यांना त्यांच्या सुरक्षेसाठी प्रशिक्षण द्यावे आणि योग्य ती साधने पुरवावीत.
- बिबट्यांना जिवंत पकडून त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात सोडण्याचे नियोजन करावे.
- जनावरांच्या संरक्षणासाठी शेतांमध्ये उंच कुंपण, लाइट्स, आणि सायरन यासारख्या उपायांचा अवलंब करावा.
धाराशिव जिल्ह्यातील बिबट्यांचा प्रश्न केवळ शेतकऱ्यांचा नाही, तर तो संपूर्ण समाजाचा आहे. वन्यजीव संरक्षण आणि मानवी सुरक्षितता यामध्ये संतुलन साधणे ही काळाची गरज आहे. प्रशासनाने शेतकऱ्यांच्या सुरक्षेसाठी तातडीने ठोस पावले उचलून त्यांच्या मनातील भीती दूर करावी. बिबट्यांचा प्रश्न प्रभावीपणे सोडवल्यास शेतकरी निर्धास्तपणे शेतीचे काम करू शकतील आणि ग्रामीण भागातील समृद्धीला चालना मिळेल.
