तुळजापूर – महाराष्ट्राची कुलस्वामीनी आई तुळजाभवानीच्या नवरात्र महोत्सवाने यंदा तुळजापूर नगरीचा नवा इतिहास घडवला आहे. असं म्हणतात की, भाविकांचा उत्साह हा पर्वाचा महत्त्वाचा भाग असतो, पण यंदा त्यात ‘गर्दी’ नामक कृत्रिम पर्वाचा समावेश झाला आहे. दर्शनासाठी येणारे भाविक फुलांप्रमाणे फुलले असले तरी प्रशासन मात्र या फुलांना गमावून ‘काटे’ बनवण्यात यशस्वी ठरलं आहे.
रविवारी चौथी माळ होती आणि सुट्टीच्या दिवशी सर्वांनी देवीचं दर्शन घ्यावं असं ठरवलं. मग काय, गर्दी झाली, आणि ती अशी वाढली की, मंदिराच्या परिसरात लोकांनी एवढं वाहतं दर्शन केलं की देवीला जरा मोकळा श्वास घ्यायला जागा तरी मिळाली का, हा संशोधनाचा विषय आहे.
प्रशासनाचं नियोजन शून्य असं होतं की भाविकांना वाटलं की यंदा तुळजाभवानीची कृपा मोजून आठ ते दहा तासांतच मिळणार आहे. आणि ज्या भाविकांनी पेड पास काढले होते, त्यांचं गणित म्हणजे ‘चार तासांत दर्शन आणि एका तासात देवाचा फोटो!’ पण बिचारे सामान्य भाविक, त्यांच्या रांगा बघता बघता इतक्या मोठ्या झाल्या की, मंदिराच्या रांगेचं नवीन नाव ‘लांबणारा अभिषेक’ असं ठेवायला हरकत नाही.
भाविकांच्या या त्रासात पोलिस आणि मंदिर संस्थानचे नातेवाईक मात्र ‘स्पेशल दर्शन’ घेऊन, बाकीच्यांना एक नवीन मंत्र शिकवत होते – ‘जोडीला नातेवाईक धर, तरच देवीचा प्रत्यक्ष अनुभव घेता येईल!’
दर्शनाच्या ठिकाणी भाविकांना विश्रांतीसाठी जागा नाही, रांगेच्या सुरुवातीला ‘धर्मदर्शन, मुखदर्शन आणि अभिषेक पूजा’ नामक तीन वेगळ्या शॉर्टकट रांगा, यामुळे गर्दी तर कमी झाली नाही, पण भक्तांचं धैर्य मात्र तुळजापूरच्या डोंगरावर चढलं. असं म्हणतात की, नवरात्र महोत्सव हा भक्तांसाठी सोहळा असतो, पण यंदा तो ‘भाविक महाघोंघाव’ ठरला.
