धाराशिवच्या राजकारणात गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या चर्चांना अखेर पूर्णविराम मिळाला आहे. खासदार ओमराजे निंबाळकर यांनी शिवसेना ठाकरे गट सोडून शिवसेना शिंदे गटात जाण्याचा निर्णय जवळपास स्पष्ट केला असून, गोवर्धनवाडीत झालेल्या कार्यकर्त्यांच्या बैठकीत त्यांनी त्यामागील भूमिका उघडपणे मांडली. “सत्तेत राहिल्याशिवाय विकास शक्य नाही” हा त्यांचा मुख्य युक्तिवाद होता. हा निर्णय केवळ एका खासदाराचा पक्षबदल नसून धाराशिवच्या राजकीय इतिहासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे.
ओमराजे निंबाळकर हे केवळ एक लोकप्रतिनिधी नाहीत, तर पवनराजे निंबाळकर यांच्या राजकीय वारशाचे प्रतिनिधित्व करणारे नेतृत्व आहेत. गेल्या काही वर्षांत त्यांनी ठाकरे गटाचा जिल्ह्यातील प्रमुख चेहरा म्हणून काम केले. त्यामुळे त्यांच्या निर्णयाकडे केवळ पक्षीय चष्म्यातून पाहणे योग्य ठरणार नाही. हा निर्णय भावनिक, राजकीय आणि विकासात्मक अशा तिन्ही स्तरांवर परिणाम करणारा आहे.
राजकारणात सत्तेचे महत्त्व कोणीही नाकारू शकत नाही. सत्तेच्या केंद्राशी जवळीक असेल तर निधी मिळवणे, विकासकामे मंजूर करून घेणे आणि प्रशासनाला गती देणे सोपे जाते, ही वस्तुस्थिती आहे. महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये सत्ताधारी पक्षाच्या लोकप्रतिनिधींना तुलनेने अधिक संधी मिळाल्याचे दिसून आले आहे. त्यामुळे ओमराजे यांनी मांडलेला विकासाचा मुद्दा पूर्णपणे चुकीचा म्हणता येणार नाही. धाराशिवसारख्या दुष्काळ, बेरोजगारी, अपुऱ्या उद्योगधंद्यांच्या समस्यांनी ग्रासलेल्या जिल्ह्याला मोठ्या प्रमाणावर निधी आणि योजनांची गरज आहे.
परंतु, विकासाच्या या युक्तिवादासोबतच एक नैतिक प्रश्नही उभा राहतो. मतदारांनी ओमराजे निंबाळकर यांना शिवसेना ठाकरे गटाच्या विचारांवर आणि पक्षाच्या चिन्हावर निवडून दिले होते. लोकशाही व्यवस्थेत मतदारांचा हा विश्वास महत्त्वाचा असतो. निवडणुकीनंतर बदललेल्या राजकीय परिस्थितीत पक्ष बदलण्याचा अधिकार प्रत्येक लोकप्रतिनिधीला असला, तरी त्याचे नैतिक समर्थन कितपत करता येईल, यावर मतभेद असू शकतात.
विशेष म्हणजे, ओमराजेंनी पक्षांतरासाठी घातलेल्या दोन अटींनी या निर्णयाला वेगळेच राजकीय परिमाण दिले आहे. पहिली अट म्हणजे भाजपचे आमदार राणाजगजितसिंह पाटील यांच्याशी असलेला राजकीय संघर्ष कायम ठेवण्याची मुभा. यावरून स्पष्ट होते की पक्ष बदलला तरी स्थानिक राजकीय संघर्ष संपलेला नाही. उलट महायुतीच्या छत्राखाली राहूनही जिल्ह्यातील सत्तासंघर्ष सुरूच राहणार आहेत. त्यामुळे आगामी काळात महायुतीतील अंतर्गत समीकरणे अधिक गुंतागुंतीची होण्याची शक्यता आहे.
दुसरी अट म्हणजे २०२९ च्या लोकसभा निवडणुकीसाठी उमेदवारीची हमी. ही अट दाखवते की हा निर्णय केवळ वर्तमानातील सत्तेसाठी नसून भविष्यातील राजकीय अस्तित्व सुरक्षित करण्याचाही प्रयत्न आहे. राजकारणात दूरदृष्टी आवश्यक असते; परंतु त्याचबरोबर जनतेचा विश्वास टिकवणेही तेवढेच महत्त्वाचे असते.
गोवर्धनवाडीतील बैठकीत कार्यकर्त्यांचा कौल घेण्याचा निर्णय निश्चितच सकारात्मक म्हणावा लागेल. आजच्या राजकारणात अनेक निर्णय वरून लादले जातात. त्याच्या तुलनेत कार्यकर्त्यांना विश्वासात घेण्याचा प्रयत्न लोकशाही मूल्यांना बळ देणारा वाटतो. मात्र, हा कौल खरोखरच स्वतंत्र होता की राजकीय परिस्थितीने आधीच निर्णय निश्चित केला होता, याची चर्चा पुढेही होत राहील.
या संपूर्ण घडामोडीचा सर्वात मोठा परिणाम ठाकरे गटावर होणार आहे. धाराशिवमध्ये ठाकरे गटाला नवीन नेतृत्व उभे करण्याचे मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे. दुसरीकडे शिंदे गटासाठी हा मोठा राजकीय लाभ मानला जाईल. जिल्ह्यातील संघटनात्मक ताकद वाढवण्यासाठी आणि आगामी निवडणुकांमध्ये आघाडी मिळवण्यासाठी हा प्रवेश महत्त्वाचा ठरू शकतो.
मात्र, राजकारणातील प्रत्येक निर्णयाचे अंतिम मूल्यमापन जनताच करते. आज पक्षांतराचे समर्थन विकासाच्या नावाखाली केले जात आहे. उद्या जर धाराशिवमध्ये मोठे प्रकल्प आले, रोजगारनिर्मिती झाली, पाणी, रस्ते, आरोग्य आणि शिक्षणाच्या समस्या कमी झाल्या, तर ओमराजे निंबाळकर यांचा निर्णय दूरदृष्टीचा आणि धाडसी ठरू शकतो. परंतु विकासाची आश्वासने केवळ घोषणांपुरतीच मर्यादित राहिली, तर हा निर्णय मतदारांच्या विश्वासघाताच्या चर्चेत अडकू शकतो.
धाराशिवच्या जनतेला आता राजकीय नाट्यापेक्षा विकास हवा आहे. पक्ष कोणता, झेंडा कोणता किंवा नेता कोणता यापेक्षा सामान्य नागरिकांच्या जीवनात काय बदल होतो, याला महत्त्व आहे. त्यामुळे ओमराजे निंबाळकर यांच्या राजकीय प्रवासातील हा नवीन अध्याय यशस्वी ठरणार की वादग्रस्त, हे त्यांच्या पुढील कृतींवर आणि विकासाच्या वचनपूर्तीवर अवलंबून असेल.
अखेरीस, हा केवळ पक्षप्रवेश नाही; तर धाराशिवच्या राजकारणातील नव्या सत्तासमीकरणांचा प्रारंभ आहे. आता जनतेची नजर घोषणांवर नाही, तर कामांवर असेल. कारण इतिहास पक्षबदलांची नोंद ठेवतो, पण जनतेच्या जीवनात बदल घडवणाऱ्यांनाच खऱ्या अर्थाने स्मरणात ठेवतो.
– सुनील ढेपे , संपादक, धाराशिव लाइव्ह
