तुळजापूर विकासाचा नवा ‘फोटोशॉप’ अध्याय? १८६५ कोटींच्या नुसत्या घोषणा की खरंच काहीतरी होणार?

तुळजापूरच्या १८६५ कोटींच्या विकास आराखड्यातील एक प्रमुख आकर्षण म्हणजे आई तुळजाभवानी छत्रपती शिवाजी महाराजांना तलवार प्रदान करतानाचा १०८ फुटी भव्य पुतळा! कागदावर ही कल्पना निश्चितच रोमांचक आणि अभिमानास्पद वाटते. पण, याच पुतळ्याला तुळजापूरमधील स्थानिक नागरिक आणि भाविकांकडून तीव्र विरोध होत असल्याची चर्चा जोर धरू लागली आहे.

विरोधाची प्रमुख कारणं काय?

१. देवीच्या मूर्तीवरून वाद: आमदार राणा पाटील यांनी या प्रस्तावित पुतळ्याची जी काही संकल्पना चित्र किंवा ‘फोटोशॉप’ केलेली प्रतिमा जनतेसमोर आणली, त्यातील आई तुळजाभवानीची मूर्ती ही प्रत्यक्ष गर्भगृहातील मूर्तीपेक्षा वेगळी आणि काहीशी चुकीची असल्याचे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. देवीच्या मूळ रूपाशी आणि परंपरेशी विसंगत मूर्ती उभारण्यास त्यांचा तीव्र आक्षेप आहे. त्यामुळे, “आमची आई भवानी तुम्ही फोटोशॉपमध्ये का बदलली?” असा संतप्त सवाल विचारला जात आहे.

२. स्थानाची अडचण आणि भीती: हा भव्य पुतळा शहराबाहेर, डोंगराळ भागात उभारला जाणार असल्याचे समजते. यामुळे तुळजापूरमध्ये दर्शनासाठी मोठी गर्दी झाल्यास, अनेक भाविक मुख्य मंदिरात येण्याऐवजी बाहेरूनच या उंच पुतळ्याचे दर्शन घेऊन परत जातील, अशी एक ‘भाबडी’ (किंवा काहींच्या मते खरी) समजूत आणि भीती नागरिकांमध्ये पसरली आहे. यामुळे मंदिरातील गर्दी ओसरून त्याचे महत्त्व कमी होण्याची किंवा आर्थिक उलाढालीवर परिणाम होण्याची शक्यताही काहींना वाटते. “जर बाहेरच दर्शन होणार असेल, तर मूळ मंदिरात कोण येईल?” असा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे.

थोडक्यात, विकासाला कोणाचा विरोध नाही, पण तो स्थानिकांच्या भावना, परंपरा आणि श्रद्धा यांना धक्का न लावता व्हावा, अशी माफक अपेक्षा आहे. पुतळ्याची भव्यता डोळे दिपवणारी असली तरी, त्यामागील भावना आणि पावित्र्य जपले जाणे अधिक महत्त्वाचे आहे, हेच या विरोधातून स्पष्ट होत आहे. लोकप्रतिनिधींनी या आक्षेपांची दखल घेऊन, सर्वांना विश्वासात घेऊनच पुढील पावले उचलावीत, हीच काळाची गरज आहे. अन्यथा, विकासाचा हा ‘भव्यदिव्य’ प्रकल्प नव्या वादाच्या भोवऱ्यात सापडण्याचीच चिन्हे दिसत आहेत.

विकास हवाच, पण आधी हे तर बघा!

तुळजापूरचा विकास व्हावा, हे प्रत्येक भाविकाला आणि नागरिकाला वाटतंच. पण विकास म्हणजे फक्त मोठ्या इमारती आणि पुतळे नव्हेत. त्याआधी काही मूलभूत गोष्टींकडे लक्ष देणं गरजेचं नाही का, आमदारसाहेब?

• व्हीआयपी पास घोटाळा: देवस्थानातील व्हीआयपी पासचा सुळसुळाट आणि त्यातील कथित गैरव्यवहार कधी थांबणार? सामान्य भाविकांना दर्शन सुलभ कधी होणार?
• अवैध धंदे आणि ड्रग्ज: तुळजापूर नगरी ड्रग्ज आणि अवैध धंद्यांच्या विळख्यात सापडल्याच्या बातम्या कानावर येतात. काही ठिकाणी तर आपल्याच कार्यकर्त्यांची नावं चर्चेत असल्याचं बोललं जातं. या ‘विकासाला’ कधी आळा बसणार?

१८८५ कोटींचा आराखडा प्रत्यक्षात येवो, हीच आई जगदंबेचरणी प्रार्थना. पण त्यासोबतच तुळजापूर खऱ्या अर्थाने ‘पवित्र’ आणि ‘सुरक्षित’ तीर्थक्षेत्र बनावं, ही अपेक्षा ठेवणं चुकीचं ठरू नये! नाहीतर विकासाच्या नावाने केवळ घोषणांचा धुरळा आणि जनतेच्या डोळ्यात विकासाच्या ‘फोटोशॉप’ केलेल्या प्रतिमा, हेच चित्र कायम राहील. बोला जगदंबे!