तुळजापूर – तुळजापूर ड्रग्ज प्रकरणात फरार असलेले माजी नगराध्यक्षांचे पती विनोद (पिट्या) गंगणे यांच्या अडचणीत मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यांचे बंधू विजय गंगणे यांनी पोलिसांना दिलेल्या जबाबात विनोद गंगणे यांना ड्रग्जचे व्यसन असल्याची कबुली दिली आहे. या कबुलीमुळे आणि त्यांच्या कथित प्रभावामुळे इतर तरुणही व्यसनाधीन झाल्याच्या आरोपांमुळे, विनोद गंगणे यांच्यावर अमली पदार्थ विरोधी कायद्यांतर्गत (NDPS Act) अनेक गंभीर गुन्हे दाखल होऊ शकतात, असे कायदेशीर तज्ज्ञांचे मत आहे.
विजय गंगणे यांनी जबाबात भाऊ विनोद याला २०२३ पासून ड्रग्जचे व्यसन होते आणि त्याने व्यसनमुक्ती केंद्रात उपचारही घेतले, असे सांगितले होते. मात्र, कायदेशीरदृष्ट्या ही कबुलीच विनोद गंगणे यांच्या विरोधात जाऊ शकते.
कोणत्या कलमांखाली कारवाई शक्य?
- NDPS Act, कलम २७ (स्वतः ड्रग्ज सेवन – Consumption): विजय गंगणे यांच्या कबुलीमुळे विनोद गंगणे स्वतः ड्रग्ज सेवन करत असल्याचे स्पष्ट होते. यामुळे त्यांच्यावर कलम २७ अंतर्गत गुन्हा दाखल होऊ शकतो. यात ड्रगच्या प्रकारानुसार एक वर्षांपर्यंत तुरुंगवास किंवा दंड किंवा दोन्ही शिक्षेची तरतूद आहे.
- NDPS Act, कलम २९ (कट रचणे – Conspiracy) आणि कलम ३२ (प्रवृत्त करणे – Abetment): केवळ स्वतः सेवन करणेच नव्हे, तर विनोद गंगणे यांच्या प्रभावामुळे किंवा त्यांनी प्रवृत्त केल्यामुळे इतर तरुण व्यसनाधीन झाले, असे तपासात निष्पन्न झाल्यास परिस्थिती अधिक गंभीर होऊ शकते. इतरांना व्यसनासाठी प्रवृत्त करणे, मदत करणे किंवा कटात सहभागी होणे, याअंतर्गत कलम २९ (कट रचणे) आणि कलम ३२ (प्रवृत्त करणे) लागू होऊ शकतात. या कलमांखाली अत्यंत कठोर शिक्षेची तरतूद असून, १० ते २० वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि दंड होऊ शकतो.
- NDPS Act, कलम २१/२२ (बेकायदेशीर बाळगणे/विक्री – Possession/Supply): सामाजिक कार्यकर्ते राजाभाऊ माने यांनी विनोद गंगणे हे ड्रग्ज विक्रीत सामील असल्याचा आरोप केला आहे. तपासात विनोद गंगणे यांच्याकडे ड्रग्ज सापडले किंवा त्यांनी इतरांना ड्रग्ज पुरवले/विकले हे सिद्ध झाल्यास, त्यांच्यावर कलम २१ किंवा २२ अंतर्गत गुन्हा दाखल होऊ शकतो. यामध्ये सापडलेल्या ड्रग्जच्या प्रमाणावर शिक्षेची तीव्रता अवलंबून असते आणि ती १० ते २० वर्षांपर्यंतचा तुरुंगवास आणि दंड इतकी गंभीर असू शकते.
- IT Act, कलम ६७: जर विनोद गंगणे यांनी ड्रग्ज सेवनाला किंवा विक्रीला सोशल मीडिया किंवा इतर डिजिटल माध्यमातून प्रोत्साहन दिले असेल, तर माहिती तंत्रज्ञान कायद्याचे कलम ६७ देखील लागू केले जाऊ शकते.
पुराव्यांचे महत्त्व:
या प्रकरणात गुन्हे सिद्ध करण्यासाठी पोलिसांना भक्कम पुराव्यांची गरज भासेल. यामध्ये:
- विजय गंगणे यांचा नोंदवलेला जबाब (जवळच्या नातेवाईकाची कबुली).
- इतर अटक आरोपी किंवा व्यसनी तरुणांचे जबाब.
- डिजिटल पुरावे (जप्त केलेले मोबाईलमधील चॅट्स, कॉल्स, सोशल मीडिया पोस्ट).
- वैद्यकीय अहवाल किंवा व्यसनमुक्ती केंद्रातील नोंदी.
सध्या विनोद गंगणे फरार असले तरी, त्यांचे बंधू आणि इतर सामाजिक कार्यकर्त्यांनी केलेल्या आरोपांमुळे आणि दिलेल्या जबाबांमुळे त्यांच्याभोवती कायद्याचा फास आवळला जाण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. पोलीस तपासात काय निष्पन्न होते आणि कोणते पुरावे हाती लागतात, यावर त्यांच्यावरील संभाव्य कारवाईची दिशा ठरेल. मात्र, NDPS कायद्यातील कठोर तरतुदी पाहता, विनोद गंगणे यांच्यासमोरील कायदेशीर अडचणी मोठ्या आणि गंभीर स्वरूपाच्या असू शकतात.
